آل یاسین

وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ﴿الإسراء: ٢٣﴾

و خدای تو حکم فرموده که جز او را نپرستید و درباره پدر و مادر نیکویی کنید و چنانکه یکی از آنها یا هر دو در نزد تو پیر و سالخورده شوند (که موجب رنج و زحمت تو باشند) زنهار کلمه‌ای که رنجیده خاطر شوند مگو و بر آنها بانگ مزن و آنها را از خود مران و با ایشان به اکرام و احترام سخن‌گو. (۲۳).

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا ﴿٢٤﴾اسرا

و همیشه پر و بال تواضع و تکریم را با کمال مهربانی نزدشان بگستران و بگو: پروردگارا، چنانکه پدر و مادر، مرا از کودکی (به مهربانی) بپروردند تو در حق آنها رحمت و مهربانی فرما. (۲۴)

نکات آیات فوق:  

الف : احسان به پدر و مادر

 ب- ضرورت نیکوکاری به پدر و مادر بویژه در دوران کهولت سن.

ج- انچه مورد تالم والدین است ولو اف گفته نشود .

د- لطیف و سنجیده با والدین صحبت کنید همراه با اکرام و اعزاز

ه- با کمال تواضع با والدین رفتار کنید .

وَبَرًّا بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُن جَبَّارًا عَصِيًّا ﴿مريم: ١٤﴾

و هم در حق پدر و مادر خود بسیار نیکوکار بود و هرگز به احدی ستم نکرد و معصیت خدا را مرتکب نگردید. (۱۴)

وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنْتُ وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيًّا

و مرا -هر جا که باشم- وجودی پربرکت قرار داده؛ و تا زمانی که زنده‌ام، مرا به نماز و زکات توصیه کرده است!

وَبَرًّا بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّارًا شَقِيًّا

و مرا نسبت به مادرم نیکوکار قرار داده؛ و جبّار و شقی قرار نداده است!

در این دو آیه  به نیکی کردن به والدین سفارش شده است و در صورتی که نیکی نداشته باشد  عصیانگر و شقی  می باشد.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ ﴿١٨٠﴾بقره

دستور داده شد که چون مرگ یکی از شما فرا رسد اگر دارای متاع دنیاست وصیت کند برای پدر و مادر و خویشان به چیزی شایسته عدل و به قدر متعارف. این کار سزاوار مقام پرهیزکاران است. (۱۸۰)

در این آیه است اگر می خواهید وصیت بکنید والدین را فراموش نکنید  که وصیت در حق والدین از ویژگی های انسان متقی و پرهیزگار است .

رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ  : ۴۱ ابراهیم

پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را، در آن روز که حساب برپا می‌شود، بیامرز!

رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا   ۲۸نوح

پروردگارا! مرا، و پدر و مادرم و تمام کسانی را که با ایمان وارد خانه من شدند، و جمیع مردان و زنان باایمان را بیامرز؛ و ظالمان را جز هلاکت میفزا!»

در این دو آیه به دعا کردن در حق والدین اشاره شده است .

از رسول خدا (ص) نقل شده است که فرمودند: «رِضَی الرَّبِّ فِی رِضَی الوَالِدَینِ و سَخَطُ الرَّبِّ فِی سَخَطِ الوَالِدین» رضایت خدا در سایه رضایت والدین و خشم خدا در سایه خشم والدین است.  ( مستدرک الوسایل  ج 15 ص 174)

 و نیز در محجه البیضا ج 3 ص 450 می فرمایند : اگر انسان شب را در حالی صبح کند که والدینش از او راضی باشند خداوند دو درب از درهای بهشت را به روی وی باز می کند.

 پیامبر صلوات الله  فرمودند : أَ نَّهُ قَالَ‏ إِنَ‏ الْعَبْدَ لَيُرْفَعُ‏ لَهُ‏ دَرَجَةٌ فِي الْجَنَّةِ لَا يَعْرِفُهَا مِنْ أَعْمَالِهِ فَيَقُولُ رَبِّ أَنَّى لِي هَذِهِ فَيَقُولُ بِاسْتِغْفَارِ وَالِدَيْكَ لَكَ مِنْ بَعْدِك‏  ؛    وقتی بنده ای به بهشت می‌رود، او را درجاتی می‌دهند که وی هر چه اعمال خود می‌اندیشد عمل قابل توجهی که او را در آن جایگاه قرار بدهد، نمی‌بیند، سوال می‌کند خدایا! این مقام و مرتبه از کجا برای من فراهم شده است؟ جواب می‌شنود با طلب مغفرت والدین تو.    ( مستدرک الوسایل ج 15 ص 175)

 افرادی که نسبت به والدین خود نیکوکار هستند با انبیا در یک درجه هستند و کسانی که عاق والدین می شوند در جهنم با فراعنه هستند .  مستدرک الوسایل ،‌ج 15 ،‌  176)

قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُكَ أُبَايِعُكَ عَلَى الْهِجْرَةِ وَ تَرَكْتُ أَبَوَيَّ يَبْكِيَانِ فَقَالَ إِرْجِعْ إِلَيْهِمَا وَ أَضْحِكْهُمَا»(مستدرك‏الوسائل، ج‏15، ص‏176)

شخصي آمد خدمت پيغمبر(ص) فرمود كه، من پا شدم از مكه آمده‌ام مدينه كه با تو بيعت كنم كه من هم جزء مهاجرين باشم، ولي وقتي مي‌خواستم بيايم تركت ابوي يبكيان، بابا و ننه‌ام گريه مي‌كرد. حضرت فرمود، برگرد و پدر و مادرت را بخندان،

 امام صادق عليه ‏السلام : اِن اَحبَبتَ اَن يَزيدَ اللّه‏ُ فى عُمُرِكَ فَسُرَّ اَبَـوَيكَ ؛  اگر دوست دارى كه خداوند عمرت را زياد كند، پدر و مادرت را شاد كن.  وسایل الشیعه ج18 ، ص372 - بحارالأنوار ج 71 ، ص 8

قال النبی (ص ) :إنّ اللَّه تعالى يزيد في‏ عمر الرّجل‏ ببرّه والديه.   خداوند بوسيله نيكى با پدر و مادر عمر انسان را فزون مي  كند .  نهج الفصاحة؛ ص306